Waterafvoer tuin zonder riool in Veghel: infiltratie op dekzand
Regenwater in de tuin verwerkt u zonder riool via grind, een wadi of infiltratiekratten; let in Veghel op het grondwater en vraag subsidie aan.
Zonder riool voert u regenwater in de tuin af door het in uw eigen grond te laten zakken, via een regenton met overloop, een grindkoffer, infiltratiekratten of een wadi. Op zandgrond werkt dat meestal goed, zolang de buffer groot genoeg is en het grondwater niet te hoog staat. In Veghel speelt dit om twee redenen. De plaats ligt in het beekdal van de Aa, met dekzand op oudere rivierafzettingen. Daardoor verschilt de ruimte in de bodem sterk per plek. Daarnaast wil gemeente Meierijstad regenwater uit het gemengde riool houden. Wie nieuwe verharding aanlegt, moet dat hemelwater op eigen perceel verwerken. Hieronder leest u hoe u een probleem herkent, wat u zelf kunt doen, wanneer een vakman zinvol is en welke regels en subsidie gelden.
Waterafvoer in de tuin zonder riool: hoe werkt het?
Bij waterafvoer zonder riool gaat regenwater van dak en bestrating niet naar het gemeentelijk stelsel. Het wordt in uw tuin tijdelijk opgevangen en zakt daarna langzaam in de grond. Werkt het niet goed, dan ziet u plassen die lang blijven staan. Zo'n systeem heeft drie onderdelen. Eerst de aanvoer: een regenpijp, lijngoot of kolk die het water verzamelt. Dan de buffer: kratten onder de grond, een grindkoffer of een verlaagd stuk tuin. Tot slot de bodem, die het water opneemt. Een storing in een van die drie ziet u bijna altijd aan de oppervlakte. Let op water dat na een bui lang op het terras of gazon blijft liggen. Let ook op een regenpijp die bij hevige regen overstroomt bij de aansluiting, of een kolk die vol blad en zand zit. Een zompig gazon en modderige randen langs de tegels wijzen vaak op een volle of dichtgeslibde buffer. Ruikt het water muf, dan komt er waarschijnlijk veel organisch vuil uit de goot mee. Belangrijk is het verschil met een rioolprobleem. Een infiltratiesysteem verwerkt alleen schoon regenwater. Water uit keuken, douche, wasmachine of toilet hoort hier nooit op. Ruikt u rioollucht bij een tuinkolk, dan is er iets anders aan de hand en is nader onderzoek nodig.
Waarom zakt regenwater op Veghels dekzand niet altijd weg?
Dekzand laat water in principe goed door, maar in Veghel ligt dat zand in het beekdal van de Aa. Dicht bij de beek en in lage delen staat het grondwater hoger. Dan is er weinig ruimte in de bodem en loopt een infiltratiesysteem bij zware buien sneller vol. Onder het centrum, bijvoorbeeld rond het Heilig Hartplein, ligt dekzand op oudere afzettingen van smeltwater en rivieren. Die lagen zijn niet overal gelijk. Op de ene plek zakt water vlot weg, een paar straten verder blijft het staan. Betrouwbare grondwaterstanden per straat zijn niet openbaar in cijfers beschikbaar. Dat betekent dat u op uw eigen perceel moet testen voordat u kratten of een grindkoffer aanlegt. Hoe lastig grondwater kan zijn, bleek in de Vijverwijk. Daar gedroeg het grondwater zich anders dan uit vooronderzoek was verwacht, wat het rioolwerk vertraagde. Als dat bij een groot project gebeurt, is een eenvoudige proef in uw eigen tuin geen overbodige luxe. Ook de bovenlaag speelt mee. Zand dat is aangereden door bouwverkeer of jarenlang onder tegels heeft gelegen, wordt dichter en laat water slechter door. Bij nieuwbouw en na een verbouwing is dat een veelvoorkomende oorzaak van plassen. Losmaken van de grond rond de infiltratieplek helpt dan vaak al.
Welke wijken in Veghel vragen extra aandacht bij infiltratie?
Vooral lage wijken dicht bij de Aa en wijken met veel open water vragen om een zorgvuldig ontwerp. De Vijverwijk is het bekendste voorbeeld: bewoners hadden daar veel last van hoog grondwater, mede door slecht afgevoerd hemelwater. Een buffer moet daar ruim zijn en niet te diep liggen. De Vijverwijk wordt klimaatrobuust gemaakt. Regenwater en afvalwater krijgen gescheiden leidingen en het hemelwater gaat naar de Aa-Broeken. Aan de noordrand van Veghel vangt een verlaagd natuurgebied tijdelijk tot 2.275 m³ regenwater uit die wijk op. Dat laat zien dat de gemeente hier rekent op vertraagd afvoeren, niet op snel wegzakken. De Bunders heeft woonerven en flinke waterpartijen. Daar is de afstand tot het grondwater op sommige plekken klein. De Oranjewijk is juist op verhoogd terrein aangelegd, wat meer ruimte in de bodem kan geven. De oudere wijken ten westen van de Aa, zoals Veghel-West en Leest, hebben veel woningen uit de jaren zestig en zeventig. Daar is vaak niet meer bekend waar de regenpijpen op aansluiten. In nieuwbouw zoals Veghels Buiten, waar tot 1250 woningen gepland zijn, is de grond na het bouwen vaak verdicht. Kijk dus niet alleen naar de wijk, maar ook naar de geschiedenis van uw eigen tuin.
Wat kunt u zelf doen aan water in de tuin?
U kunt zelf veel bereiken door eerst te testen hoe snel uw grond water opneemt en daarna de aanvoer te verminderen. Een regenton, minder tegels en een eenvoudige grindkoffer of wadi lossen bij veel tuinen het probleem al op. Begin met een proef. Graaf op de plek waar u water wilt laten wegzakken een kuil, vul die met water en kijk hoe snel het verdwijnt. Herhaal dat op een tweede plek en na een natte periode, want dan ziet u hoe de grond zich gedraagt als het grondwater hoger staat. Staat er snel water in de kuil zonder dat u iets toevoegt, dan zit het grondwater dicht onder de oppervlakte. Kies dan voor een ondiepe oplossing, zoals een wadi of een verlaagd border. Verminder daarnaast de hoeveelheid water die op één punt terechtkomt. Zet een regenton met een overloop naar de border. Vervang een deel van de tegels door gras, planten of halfverharding met open voegen. Leid een regenpijp om naar een grindkoffer verderop in de tuin, niet vlak naast de fundering. Legt u infiltratiekratten, wikkel ze dan in worteldoek en zet er een zandvangput of bladvanger vóór. Zo blijft het systeem langer open. Weet u niet waar een regenpijp nu op aansluit, sluit die dan niet zomaar af.
Wanneer heeft u een vakman nodig voor tuinafvoer?
Schakel een vakman in als water terugkomt uit een kolk of putje, als u rioollucht ruikt, of als u niet weet waar regenpijpen op aangesloten zijn. Dan kan er een verstopping of verkeerde aansluiting in uw eigen leiding zitten. Een camera-inspectie geeft dan snel duidelijkheid. Een paar situaties laten zich lastig zelf oplossen. Infiltratiekratten die na enkele jaren vol slib zitten, moet u meestal doorspuiten of deels opgraven. Een kolk die steeds weer volloopt kan wijzen op wortelingroei of een verzakte leiding naar het riool. In oudere woningen lopen regenwater en afvalwater soms via dezelfde leiding, waardoor een verstopping zich eerst in de tuin laat zien. Heeft uw woning een drukriool, dan mag daar geen hemelwater op. Een regenpijp die er toch op uitkomt, moet worden omgelegd. In Veghel herkent u de hemelwaterleiding aan de bruine kleur. Voordat u laat graven, is het slim om bij gemeente Meierijstad een aansluitschets op te vragen via 14 0413 of het contactformulier. Dat is gratis, al bestaat er niet voor elke woning een schets. Met die tekening ziet een vakman sneller waar leidingen lopen. Zo voorkomt u dat er onnodig wordt opgebroken en dat een werkende aansluiting per ongeluk wordt afgesloten.
Wat kost hulp bij afvoerproblemen in de tuin?
Wij rekenen een starttarief van 150 euro en daarna 25 euro per kwartier. De totale prijs hangt dus af van hoe lang het werk duurt. Een verstopte kolk is meestal sneller klaar dan het opsporen en doorspuiten van een dichtgeslibd krattensysteem. Wat de tijd bepaalt, is vooral hoe goed de leidingen bereikbaar zijn. Een open kolk of een ontstoppingsstuk dat vrij ligt, scheelt veel zoekwerk. Kratten onder een terras of een leiding onder een aanbouw kosten meer tijd. U kunt de kosten beperken door vooraf een paar dingen te regelen. Vraag de aansluitschets op bij de gemeente. Zoek uit waar uw regenpijpen in de grond verdwijnen en maak kolken en putdeksels vrij van tegels, potten of grind. Noteer wanneer het probleem optreedt: alleen bij hevige regen, of ook bij droog weer. Bij droog weer wijst terugstromend water eerder op afvalwater en dus op het riool. Met ruim 30 jaar ervaring weten wij welke vragen we vooraf moeten stellen, zodat we gericht kunnen beginnen. Bel 0413-418304 en beschrijf wat u ziet. Dan kunnen we inschatten of een bezoek nodig is of dat u het eerst zelf kunt proberen.
Welke regels gelden in Meierijstad en wie betaalt?
Alles op uw eigen perceel is uw verantwoordelijkheid, ook de kosten. Legt u nieuwe verharding aan, dan mag dat regenwater niet op het gemengde stelsel en moet u het in uw eigen tuin verwerken. Voor afkoppelen bestaat wel subsidie. Veghel valt sinds 2017 onder gemeente Meierijstad. De grens tussen privé en gemeente ligt bij het ontstoppingsstuk, meestal binnen 1 meter van de perceelgrens. Is dat stuk leeg, dan zit een verstopping in uw eigen leiding en betaalt u het verhelpen zelf. Staat het vol water, dan zit de verstopping in het gemeenteriool. Meld dat via 14 0413. Laat het gemeenteriool niet zonder overleg ontstoppen, want dan vergoedt de gemeente de rekening niet. Woont u in het buitengebied met een IBA, dan neemt u contact op met het waterschap dat het onderhoud verzorgt. Voor het afkoppelen van uw dak via een regenton, wadi of infiltratiekratten kunt u subsidie aanvragen bij waterschap Aa en Maas. Meierijstad verdubbelt dat bedrag. Het bedrag hangt af van het aantal vierkante meters afgekoppeld dak, tot maximaal 5000 euro. Vraag aan vóórdat u begint en bewaar foto's en facturen. Het huidige Programma Water en Riolering Meierijstad loopt tot en met 2026, dus controleer bij het waterschap of de regeling nog geldt.
Hoe voorkomt u dat infiltratie in Veghel dichtslibt?
Houd blad, zand en mos uit het systeem met bladvangers, een zandvangput en schone dakgoten. Controleer de kolken na de herfst en na een zware bui. Een buffer die schoon blijft, werkt jaren langer en hoeft minder vaak open. Het meeste vuil komt van het dak. Mos en blad spoelen bij elke bui mee naar beneden en vormen in de kratten een slibrijke laag die het water tegenhoudt. Een bladvanger in de regenpijp en een put met zandvang vóór de kratten vangen dat op. Maak die put een paar keer per jaar leeg. In wijken met veel bomen, zoals delen van de Vijverwijk en De Bunders, is dat extra belangrijk. Let ook op wat er via de tuin binnenkomt. Spoel geen cementresten, verf of schoonmaakmiddel door een tuinkolk. Dat hoort niet in de bodem en kan het grind of de kratten verstoppen. Plant geen bomen met sterke wortels vlak naast een infiltratieplek. Rijd na aanleg niet met zware machines over de buffer, want dat drukt het zand weer dicht. Kijk na een flinke bui hoe snel plassen verdwijnen. Duurt dat steeds langer, dan is dat een vroeg signaal. Grijp dan in voordat water tegen de gevel blijft staan.
Samenvatting
Regenwater in de tuin zonder riool afvoeren kan op Veghels dekzand goed, mits u rekening houdt met het grondwater in het beekdal van de Aa. Werk in deze stappen. Eén: test met een proefkuil hoe snel uw grond water opneemt, ook na een natte periode. Twee: verminder de aanvoer met een regenton en minder verharding. Drie: kies een buffer die past bij uw bodem, zoals een wadi bij hoog grondwater of kratten bij droge grond. Vier: vraag subsidie aan bij waterschap Aa en Maas voordat u begint. Vijf: houd het systeem schoon met bladvangers en een zandvangput. Komt water terug uit een kolk of ruikt u rioollucht, bel dan 0413-418304.
Meer praktische tips en technische achtergrond vindt u in de kennisbank van Rioolkring.
Bel 24/7 en u heeft direct een monteur aan de lijn, ook als u twijfelt of het om uw eigen riool of het gemeenteriool gaat.
Bel 0413-418304